Faktoring dla obcokrajowców - czego wymaga faktor od cudzoziemca?

Jako obcokrajowiec prowadzący firmę w Polsce możesz skorzystać z faktoringu, ale warunki ustala faktor. Osobny warunek dla cudzoziemca publikuje jeden z 19 faktorów naszego rankingu i jest nim dłuższy staż. Brak polskiej historii kredytowej nie musi zamykać drogi, bo nie każdy faktor sprawdza właściciela w BIK. Kontrahenta z faktury sprawdza każdy. Faktoring międzynarodowy to osobny produkt dla rozliczeń z firmami za granicą.

Na czym polega faktoring dla obcokrajowców i kto może z niego skorzystać?

Faktoring dla obcokrajowców to finansowanie faktur firmy działającej w Polsce, której właściciel nie ma polskiego obywatelstwa. Dostępne są te same rodzaje faktoringu, a warunki wejścia zależą od faktora. Na przykład Finea wymaga od obcokrajowca 12 miesięcy działalności, a od pozostałych firm 6 miesięcy.

Firma faktoringowa wypłaca ci zaliczkę na fakturę z odroczonym terminem płatności, zanim kontrahent zapłaci. Ty jesteś faktorantem, czyli stroną, która przekazuje faktury.

Pierwszym warunkiem jest legalna działalność w Polsce. Obywatel UE albo innego państwa EOG prowadzi ją na takich samych zasadach jak Polak. Ta równość dotyczy prawa do prowadzenia firmy, a nie warunków umowy z faktorem. Obywatel państwa spoza EOG potrzebuje jednej z podstaw wymienionych w art. 4 ustawy o zasadach uczestnictwa przedsiębiorców zagranicznych, na przykład zezwolenia na pobyt stały, ochrony czasowej albo Karty Polaka. Bez niej może działać tylko w spółce komandytowej, komandytowo-akcyjnej albo kapitałowej, chyba że umowa międzynarodowa stanowi inaczej. Od 1 listopada 2026 r. cudzoziemiec składający wniosek o wpis do CEIDG musi mieć numer PESEL, a jeśli go nie nadano, unijny identyfikator transgraniczny.

Faktor ocenia twoją firmę i kontrahenta z faktury, a sposób sprawdzania właściciela zależy od oferty. Na przykład Monevia pisze w odpowiedziach na pytania klientów: "Nie sprawdzamy danych o historii kredytowej właściciela i osób reprezentujących firmę w bazie BIK". Inaczej działa na przykład PragmaGO, które prosi o zgodę na sprawdzenie w BIK i BIG.

Jeśli faktoring jest główną działalnością faktora, jako instytucja obowiązana ustala on tożsamość każdego klienta i jego beneficjenta rzeczywistego, nie tylko cudzoziemca. Sprawdza też tożsamość i umocowanie osoby, która podpisuje umowę w imieniu firmy (art. 34 ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy). Wzmożone środki stosuje przy wyższym ryzyku, na przykład gdy klient jest rezydentem państwa wysokiego ryzyka albo objętego sankcjami. Liczy się wtedy rezydencja i powiązania transakcji, a nie samo obywatelstwo.

Opisane tu warunki dotyczą firmy zarejestrowanej w Polsce. Jeśli twoja firma ma rejestrację tylko za granicą, zacznij od pytania, czy faktor w ogóle ją obsłuży. Na przykład Monevia pisze wprost, że firm niezarejestrowanych w Polsce nie obsługuje.

Faktoring międzynarodowy i eksportowy - finansowanie faktur zagranicznych kontrahentów

Faktura dla odbiorcy z siedzibą w Niemczech trafia do faktoringu eksportowego, a faktura w euro dla odbiorcy z siedzibą w Polsce zostaje w krajowym. Faktoring międzynarodowy dotyczy rozliczeń z firmami za granicą i obejmuje faktoring eksportowy oraz importowy. Faktoring zagraniczny to inna nazwa faktoringu międzynarodowego. O tym, czy faktura trafia do eksportowego, przesądza siedziba kontrahenta, a nie trasa przewozu, waluta faktury ani narodowość właściciela.

W faktoringu eksportowym wystawiasz fakturę zagranicznemu odbiorcy. Faktor sprawdza fakturę i odbiorcę, a po akceptacji wypłaca część albo całość jej wartości i pilnuje spłaty. W wariancie pełnym ryzyko niewypłacalności odbiorcy przejmuje faktor, ale wierzytelność, czyli prawo do zapłaty z faktury, sporna albo nieistniejąca zostaje po twojej stronie. Na przykład BNP Paribas Faktoring nie finansuje kontrahentów z krajów objętych listą sankcyjną swojej grupy.

Odbiorców zagranicznych finansuje co najmniej 11 z 19 faktorów naszego rankingu, między innymi SMEO i Pekao Faktoring. Zasięg krajów też się różni. Na przykład SMEO finansuje eksport do kontrahentów z Unii Europejskiej i Wielkiej Brytanii.

Faktoring importowy to dwie różne usługi pod jedną nazwą. Na przykład BNP Paribas Faktoring płaci za ciebie zagranicznemu dostawcy, a ty spłacasz faktora później, więc usługa działa jak faktoring odwrotny. W drugiej odmianie, na przykład w Pekao Faktoring, faktor daje gwarancję zapłaty za polskiego importera i go nie finansuje.

Faktoring walutowy - finansowanie w walucie faktury i ryzyko kursowe

Faktoring walutowy to parametr oferty, a nie osobna konstrukcja prawna. Określa, czy faktor przyjmie fakturę w euro i jak ją rozliczy.

Jeśli faktor wypłaca i przyjmuje spłatę w walucie faktury, unikasz przewalutowania w rozliczeniu z nim. Na przykład BNP Paribas Faktoring finansuje fakturę eksportową w walucie, w której ją wystawiono. W Monevii fakturę w euro można spłacić w euro, w złotych albo w obu walutach, zależnie od tego, co ustalisz z kontrahentem. SMEO z kolei ustala jeden limit w złotych i przelicza jego równowartość po średnim kursie NBP z dnia poprzedniego. Walutę wypłaty i spłaty sprawdź w umowie.

Faktury w euro finansuje w produkcie ocenianym w rankingu 8 z 19 faktorów, między innymi SMEO i Monevia. W tej grupie jest też ING Faktoring w usłudze ING Finansowanie Faktur, ale tylko przy kontrahencie z Polski. Przy małych fakturach liczy się próg wejścia. Na przykład Monevia wymaga faktury na co najmniej 200 euro brutto, a Flexidea finansuje faktury od 500 euro. Osobnej stawki dla faktur w euro nie podaje żadna z 19 firm naszego rankingu, więc koszt poznasz z indywidualnej wyceny.

Rodzaje faktoringu - podział ryzyka niewypłacalności i jawność cesji

Rodzaje faktoringu różnią się głównie tym, kto ponosi ryzyko niewypłacalności kontrahenta, faktor czy ty.

W faktoringu pełnym ryzyko niewypłacalności kontrahenta bierze na siebie faktor. W niepełnym zostaje ono przy tobie. Pełny to wariant bez regresu, choć przejęcie ryzyka ma granice. Na przykład Pekao Faktoring w faktoringu pełnym krajowym przejmuje ryzyko do wysokości wypłaconej zaliczki i zostawia ci zaliczkę, jeśli wierzytelność istniejąca i bezsporna nie zostanie spłacona. W faktoringu z regresem firma faktoringowa czeka do końca prolongaty, czyli dodatkowego terminu na zapłatę, i dopiero potem żąda zwrotu od ciebie. Niezależnie od tego faktoring bywa jawny, gdy kontrahent płaci faktorowi, albo cichy, gdy płaci tobie.

Przy odbiorcach zagranicznych część faktorów wymaga dodatkowej ochrony należności. Na przykład PragmaGO przy odbiorcach z UE chce twojej polisy albo dodatkowego ubezpieczenia wykupionego w tej firmie, a Pekao Faktoring w eksportowym pełnym opiera się na poręczeniu faktora zagranicznego albo ubezpieczyciela.

Jakich dokumentów faktor wymaga od cudzoziemca?

Na początek potrzebujesz dokumentu tożsamości. Na przykład Monevia przyjmuje dowód osobisty, paszport albo kartę stałego pobytu w Polsce. Część faktorów prosi też o przelew weryfikacyjny z rachunku firmowego, który potwierdza, że rachunek jest twój. Zawsze robią to na przykład NFG i Finea.

Zakres pozostałych dokumentów zależy od faktora. Na przykład Finea chce wyciągu z rachunku za pół roku i dokumentów odbioru przy każdej fakturze, a decyzję po analizie wyciągu deklaruje w ciągu kilku minut. Inaczej jest na przykład w NFG, który wymienia dowód osobisty, informacje o przychodach i przelew weryfikacyjny. Paszportu ani karty pobytu NFG nie wymienia, więc przy obywatelstwie spoza UE zapytaj o to przed wnioskiem. Jeśli prowadzisz spółkę, tej oferty nie dostaniesz, bo regulamin NFG obejmuje tylko jednoosobową działalność z adresem zamieszkania i działalności w Polsce.

Zanim złożysz wniosek, sprawdź, czy dane firmy na fakturach zgadzają się z wpisem w CEIDG albo KRS.

Proces uzyskania faktoringu krok po kroku - od wniosku do wypłaty

Pierwszy krok to wniosek o limit. Podajesz w nim dane firmy i kontrahentów, których faktury chcesz finansować. Po pozytywnej decyzji podpisujesz umowę z faktorem.

Gdy umowa obowiązuje, zgłaszasz fakturę faktorowi. Podajesz kontrahenta i termin płatności. Faktor sprawdza fakturę i kontrahenta, po czym wypłaca zaliczkę. Na przykład eFaktor deklaruje zaliczkę do 90% wartości faktury. Jeśli zaliczka nie objęła całej faktury, resztę faktor przelewa ci po zapłacie kontrahenta.

Zakres zgłaszanych faktur ustala umowa. Może obejmować pojedyncze faktury albo wszystkie faktury wskazanych kontrahentów.

Umowa faktoringowa i ryzyka prawne przy działalności transgranicznej

Przed podpisaniem sprawdź, kto odpowiada za spór z kontrahentem i wadliwą fakturę, kiedy faktor zatrzymuje część środków, jakie są opłaty dodatkowe i warunki wypowiedzenia.

Umowa faktoringowa to umowa nienazwana. Kodeks jej nie opisuje, więc strony układają treść swobodnie, a jej podstawą jest zwykle przelew wierzytelności z art. 509 KC. Faktor niebędący bankiem nie podlega nadzorowi KNF. Jeśli faktoring jest jego główną działalnością, jako instytucja obowiązana podlega obowiązkom przeciwdziałania praniu pieniędzy i kontroli Generalnego Inspektora Informacji Finansowej. Kodeks nie zastrzega dla umowy cesji formy pod rygorem nieważności. Jeżeli wierzytelność wynika z pisma, na przykład z faktury, przelew powinien być stwierdzony pismem.

Osobną sprawą jest zawiadomienie kontrahenta. Dopóki kontrahent nie dostał zawiadomienia o przelewie i nie wie o nim z innego źródła, zapłata tobie zwalnia go z długu (art. 512 KC).

Przy odbiorcy z zagranicy ustal prawo właściwe, sąd dla sporów i język umowy. Sprawdź też, czy umowa handlowa z odbiorcą nie zakazuje cesji.

Ile kosztuje faktoring przy odbiorcy z zagranicy?

Ceny faktoringu eksportowego nie publikuje żadna z 19 firm naszego rankingu, więc koszt poznasz z indywidualnej wyceny. Stawki, które faktorzy publikują, dotyczą ofert krajowych albo faktoringu ogólnie.

Sposób naliczania kosztu też zależy od faktora. Na przykład Monevia pobiera marżę za finansowanie faktury. Jeśli płatnik spóźni się z zapłatą, przez 30 dni po terminie płatności nie nalicza dodatkowej opłaty, a potem może wystawić notę na 2% wartości brutto faktury. Inni faktorzy doliczają do prowizji odsetki albo opłaty dodatkowe, na przykład za monity. Cenę zmienia też rodzaj usługi, czyli to, kto ponosi ryzyko niewypłacalności kontrahenta.

Prowizje i opłaty faktora to koszt finansowy. Jeśli prowadzisz księgi rachunkowe, ujmujesz je w okresie, którego dotyczą. Przy KPiR kosztem jest dzień wystawienia faktury przez faktora. Na ryczałcie od przychodów ewidencjonowanych prowizji nie odliczysz, bo przychodu nie pomniejszasz o wydatki. Usługa faktoringu co do zasady podlega stawce 23% VAT, więc sprawdź, czy cennik podaje kwoty netto, czy brutto.

Wybór firmy faktoringowej i porównanie ofert dla obcokrajowców

O wyborze firmy faktoringowej przesądza najpierw to, czy obsługuje twoich odbiorców, w tym zagranicznych. Cena przychodzi później.

Przed rozmową z faktorem sprawdź pięć rzeczy:

• czy stawia cudzoziemcom inne warunki, na przykład dłuższy staż,
• jaką formę prawną i branżę akceptuje,
• jakie waluty i kraje odbiorców obsługuje,
• w jakim języku prowadzi obsługę,
• czy umowę podpiszesz elektronicznie.

Brak twojej branży na stronie faktora nie oznacza, że odmówi finansowania.

Wymagany staż mocno się różni. Na rynku są oferty bez wymogu stażu, na przykład Monevia i eFaktor, a BNP Paribas Faktoring w ofercie dla małych firm wymaga 18 miesięcy działalności.

Oferty porównuj w tej samej konfiguracji. Limit i zaliczka mają być identyczne. To samo dotyczy zakresu przejęcia ryzyka i terminu płatności. Ustaw też tę samą walutę i to samo opóźnienie kontrahenta. Zestawiaj całkowite koszty faktoringu dla tej samej kwoty faktury, bo sama prowizja to za mało. Najprościej poprosić każdego faktora o symulację rozliczenia jednej faktury.