Faktoring a kredyt obrotowy - czym się różnią i co wybrać?

Jak działa faktoring, a jak kredyt obrotowy?

Faktoring i kredyt obrotowy finansują bieżącą działalność firmy, ale opierają się na innych zasadach prawnych. Faktoring należności to cesja wierzytelności, czyli przeniesienie na faktora prawa do zapłaty z faktury. Sprzedajesz firmie faktoringowej fakturę z odroczonym terminem płatności i dostajesz pieniądze przed terminem zapłaty. Faktorant to firma, która zbyła fakturę.

Najczęściej spotkasz dwie odmiany. Faktoring pełny działa bez regresu, a ryzyko niewypłacalności odbiorcy faktury przejmuje faktor. Faktoring niepełny działa z regresem, więc jeśli kontrahent nie zapłaci, faktor może żądać od ciebie zwrotu zaliczki.

Kredyt obrotowy to kredyt bankowy na bieżącą działalność firmy, niezwiązany z konkretną fakturą. Bank oddaje ci do dyspozycji kwotę na cel wpisany do umowy, a ty zwracasz ją z odsetkami i prowizją.

Bankowe finansowanie obrotowe występuje w kilku wariantach. Kredyt odnawialny pozwala ponownie korzystać z limitu, bo każda spłata go odnawia. Część banków oferuje go pod nazwą kredyt rewolwingowy, na przykład BNP Paribas i Bank Millennium. Kredyt nieodnawialny uruchamiasz i spłacasz w ratach według harmonogramu. Limit w rachunku bieżącym spłaca się każdym wpływem na konto. Linia kredytowa to limit w banku na cel wpisany do umowy, a faktoring finansuje konkretną fakturę.

Czym różnią się koszty i wymagania wobec firmy?

Karty produktów banków nie podają marży kredytu, a stawki faktorów zależą od oferty, więc bez wyceny obu ofert dla tej samej firmy nie da się ustalić, co będzie tańsze. W kredycie obrotowym płacisz prowizję i odsetki według oprocentowania, czyli wskaźnika referencyjnego plus marży banku. Koszt faktoringu zależy od modelu cenowego, bo część faktorów pobiera jedną prowizję, a inni dzielą cenę na prowizje i odsetki od finansowania. Podstawa naliczania stawki zależy od konstrukcji cennika, więc sprawdź ją w ofercie.

W faktoringu zabezpieczeniem jest przede wszystkim sama należność, ale faktor może żądać weksla in blanco. Przy kredycie zabezpieczenie zależy od banku.

Czas uzyskania pieniędzy zależy od dostawcy po obu stronach, a podawane terminy to deklaracje z kart produktów, nie zapisy umów. Na przykład PKO Bank Polski obiecuje wypłatę kredytu obrotowego nawet w dniu złożenia wniosku. Wśród faktorów na przykład NFG deklaruje wypłatę nawet w 5 minut, a SMEO od 5 minut do 24 godzin.

Różnią się też wymagania wobec firmy. Przy kredycie bank z mocy ustawy ocenia twoją zdolność kredytową. Wymagany staż i zabezpieczenie zależą od banku. Na przykład BNP Paribas wymaga do kredytu obrotowego 12 miesięcy działalności. Z kolei w PKO Banku Polskim nie musisz dawać zabezpieczenia rzeczowego, jeśli działasz od 18 miesięcy, a twoje kredyty w tym banku nie przekraczają łącznie 1 mln zł. Faktor nie ma ustawowego obowiązku badania twojej zdolności, ale część faktorów sprawdza też ciebie. Na przykład PragmaGO prosi o zgodę na sprawdzenie w BIK i BIG, a Bibby deklaruje własne kryteria oceny zdolności kredytowej.

Czy faktoring obniża zdolność kredytową?

Czy faktoring obniży twoją zdolność kredytową, zależy od umowy i od faktora. Bank patrzy przy tym na dwie rzeczy, twoje sprawozdanie finansowe i rejestry takie jak BIK.

O tym, czy faktoring trafi do bilansu, decyduje konstrukcja umowy. Przy faktoringu z regresem, gdy umowa zostawia ryzyko braku zapłaty po stronie firmy, wierzytelność może zostać w aktywach aż do zapłaty kontrahenta, a kwota otrzymana od faktora jest wtedy zobowiązaniem finansowym. Przy faktoringu pełnym należność schodzi z ksiąg, jeśli umowa faktycznie przenosi ryzyko na faktora. Jednoosobowa firma na KPiR bilansu nie sporządza, więc bank prosi ją o inne dokumenty. Sposób ujęcia potwierdź z księgowym.

Bilans to jedno, rejestry to drugie. Część faktorów przekazuje informację o umowie do BIK. Na przykład SMEO deklaruje, że informację o przyznanym limicie raportuje do BIK Przedsiębiorcy. Inni deklarują, że tego nie robią.

Kiedy faktoring, a kiedy kredyt obrotowy?

Przed wyborem finansowania ustal, skąd bierze się brak gotówki. Luka płynnościowa powstaje, kiedy kontrahent płaci w odroczonym terminie, a dostawcom musisz zapłacić wcześniej. Kapitał obrotowy leży wtedy zamrożony w niezapłaconych fakturach i właśnie w takiej sytuacji sprawdza się faktoring. Pasuje on firmie, która wystawia faktury w obrocie B2B, także takiej, której sprzedaż rośnie sezonowo. Faktoring nie pomoże, jeśli sprzedajesz za gotówkę albo osobom prywatnym, bo nie masz faktur z odroczonym terminem.

Kredyt obrotowy sprawdza się, gdy brak gotówki nie wynika z niezapłaconych faktur, na przykład przy zakupie towaru przed sprzedażą. Pasuje też wtedy, gdy potrzebujesz pieniędzy na dłużej, niż trwa termin płatności faktury. Przy krótkim stażu albo słabej zdolności kredytowej bank może jednak odmówić kredytu. Faktoring często zostaje wtedy w grze, bo faktor ocenia przede wszystkim twojego odbiorcę. Progi stażu mają jednak także faktorzy.

Od sytuacji firmy zależy też wariant faktoringu. Faktoring cichy działa bez powiadomienia kontrahenta, więc odbiorca faktury nie wie o finansowaniu. W faktoringu odwrotnym faktor płaci fakturę twojemu dostawcy, a ty dostajesz dłuższy termin zapłaty. Odwrotny działa bliżej kredytu, bo spłacasz go ty, a faktor ocenia twoją firmę, nie odbiorcę. Bywa też zabezpieczony nieruchomością, na przykład w PragmaGO.

Firma transportowa czeka na zapłatę 60 dni, a paliwo i pensje kierowców opłaca na bieżąco. Luka wynika z terminu płatności, więc pasuje tu faktoring. Kredyt obrotowy przyda się tej samej firmie, gdy musi z góry zapłacić za coś, czego jeszcze nie zafakturowała, na przykład za paliwo na nowy kontrakt.

Kiedy łączyć faktoring z kredytem?

Obie formy da się łączyć, bo każda pokrywa inny moment cyklu obrotowego.

Kredyt pokrywa regularne koszty, które twoja firma ponosi, zanim pojawi się przychód, czyli zakup materiałów i towarów, a potem pensje i podatki. Faktoring wchodzi później, gdy sprzedaż jest już zafakturowana.

Taki układ sprawdza się w 3 sytuacjach:

• stałe zapotrzebowanie na kapitał połączone z wyraźnymi szczytami sprzedaży,
• sezon, w którym faktur przybywa szybciej, niż nadąża limit w banku,
• duży kontrakt z kontrahentem płacącym w 60-90 dni.

Limit w rachunku bieżącym pokrywa zwykłe wydatki, a faktoring uwalnia pieniądze z faktur. Jeśli zaliczka od faktora wpływa na rachunek z limitem, najpierw spłaca wykorzystany limit, bo każdy wpływ na ten rachunek spłaca zadłużenie.

Połączenie ma swoje ryzyka. Prowizja faktora dochodzi do odsetek i prowizji banku. Oba produkty mają własne limity, których wysokość zależy od oceny twojej firmy i jej odbiorców. Przy dwóch źródłach pieniędzy rośnie ryzyko nadmiernego zadłużenia. Zanim podpiszesz drugą umowę, policz, ile zapłacisz za oba produkty razem.