Czy koszty faktoringu są kosztem uzyskania przychodów?

Kiedy prowizja faktora obniża twój podatek?

Prowizja obniża podatek tylko tam, gdzie podstawą jest dochód, czyli przychód pomniejszony o koszty jego uzyskania.

Na ryczałcie od przychodów ewidencjonowanych podatek „pobiera się bez pomniejszania przychodu o koszty uzyskania”.

Kiedy zaliczasz prowizję i odsetki do kosztów?

Faktor wystawia ci fakturę za prowizję 31 marca, a ty płacisz ją w kwietniu. Prowadzisz podatkową księgę przychodów i rozchodów (KPiR) bez metody kasowej w PIT? Wtedy koszt przypada na 31 marca.

• W KPiR prowizja jest kosztem z dniem wystawienia faktury przez faktora. We wzorze KPiR obowiązującym od 1 stycznia 2026 r. wpisujesz ją w kolumnie 15, czyli w pozostałych wydatkach.
• W księgach rachunkowych prowizja to koszt pośredni. Liczy się dzień, na który ujmujesz ją w księgach na podstawie otrzymanej faktury.
• Przy metodzie kasowej w PIT koszt potrącasz w roku, w którym zapłacisz zobowiązanie, ale nie wcześniej niż w dacie poniesienia.
• Odsetki naliczone, ale niezapłacone, nie trafiają do kosztów. Zaliczysz je po zapłacie, choć w księgach rachunkowych obciążają wynik wcześniej. Wynagrodzenie faktora jest kosztem i wtedy, gdy faktor potrąca je z wypłaty.

Jeśli jesteś czynnym podatnikiem VAT, a faktoring obsługuje twoją sprzedaż opodatkowaną, VAT odliczysz, a kosztem jest prowizja netto. Firma zwolniona z VAT tego podatku nie odliczy, więc u niej kosztem jest prowizja razem z VAT (art. 23 ust. 1 pkt 43 lit. a ustawy o PIT, art. 16 ust. 1 pkt 46 lit. a ustawy o CIT).

Ile z faktury za prowizję trafi do kosztów?

Założenia:

• prowizja na fakturze faktora: 300 zł netto (parametr przykładu), faktor dolicza 23% VAT
• płacisz podatek liniowy, prowadzisz KPiR bez metody kasowej i jesteś czynnym podatnikiem VAT
• odsetki 40 zł naliczone w grudniu, zapłacone w styczniu (parametr przykładu)

• VAT od prowizji: 300 zł × 23% = 69 zł
• Faktura faktora brutto: 300 zł + 69 zł = 369 zł
• Koszt uzyskania przychodów z prowizji: 369 zł - 69 zł = 300 zł, w dniu wystawienia faktury
• Odsetki: 40 zł kosztu w styczniu, po zapłacie, a nie w grudniu
• Na podatku liniowym zapłacisz mniej o 300 zł × 19% = 57 zł; rachunek pomija składkę zdrowotną

Czy sprzedaż faktury faktorowi to osobny przychód i koszt?

Faktor zwykle kupuje od ciebie wierzytelność, czyli prawo do zapłaty z faktury, za cenę z umowy. Według interpretacji ogólnej ministra finansów z 15 lutego 2021 r. sprzedaż wierzytelności faktorowi to odrębna operacja z własnym przychodem i kosztem. Jeśli nie stosujesz metody kasowej w PIT, przychód z samej faktury powstał wcześniej, przy sprzedaży towaru albo usługi.

Przychodem jest kwota, którą dostajesz od faktora za wierzytelność. Kosztem jest co do zasady wartość nominalna brutto tej faktury. Strata na sprzedaży zmniejsza koszt tylko w tej części, w której przekracza przychód należny wykazany wcześniej z tej faktury. Tak mówią art. 16 ust. 1 pkt 39 ustawy o CIT i art. 23 ust. 1 pkt 34 ustawy o PIT.

Czy art. 15c ustawy o CIT ogranicza koszty faktoringu?

Może ograniczyć, ale tylko w CIT i nie przy każdym faktoringu. Z kosztów wyłącza się nadwyżkę kosztów finansowania dłużnego ponad wyższą z dwóch wartości: 3 000 000 zł albo 30% podatkowej EBITDA. Jeśli twoje koszty finansowania dłużnego w 12-miesięcznym roku podatkowym nie przekraczają 3 000 000 zł, nic nie wyłączasz.

Ustawa wymienia wśród tych kosztów opłaty i prowizje, ale tylko te związane z uzyskaniem środków finansowych od innych podmiotów i z korzystaniem z nich. Rozstrzyga więc wariant umowy. W faktoringu niepełnym zostaje przy tobie regres, czyli obowiązek zwrotu pieniędzy wypłaconych ci przez faktora, gdy kontrahent nie zapłaci. Funkcja finansowania jest tu realna, a organy podatkowe stosują limit.

W faktoringu pełnym ryzyko braku zapłaty przejmuje faktor. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 3 października 2023 r. (II FSK 391/22) uznał, że taki faktoring nie pełni ekonomicznej funkcji pożyczki. Dyskonto, czyli różnica między kwotą faktury a ceną zapłaconą przez faktora, nie jest według sądu kosztem finansowania dłużnego. Organy podatkowe stoją na stanowisku przeciwnym.

Co dla ciebie znaczą interpretacje podatkowe?

Wątpliwości i interpretacje dotyczą dwóch spraw, czyli sprzedaży faktury faktorowi i limitu z art. 15c. Interpretacja indywidualna chroni wnioskodawcę, który się do niej zastosował, i nie jest źródłem prawa. Cudza interpretacja twojej umowy nie rozstrzyga.

Interpretacja ogólna chroni każdego, kto się do niej zastosuje (art. 14k Ordynacji podatkowej). Minister wydał ją, żeby usunąć rozbieżności w interpretacjach o sprzedaży wierzytelności w faktoringu. Przy art. 15c organy spierają się z sądami.

Rozliczenie prowizji, odsetek i sprzedaży faktury potwierdź z księgowym albo doradcą podatkowym, najlepiej przed podpisaniem umowy faktoringu.