Faktoring cichy - jak działa i kiedy się opłaca?

Faktoring cichy to finansowanie faktury bez zawiadomienia kontrahenta, który dalej płaci na twój rachunek. Sięgasz po niego zwykle wtedy, gdy umowa z odbiorcą zakazuje cesji albo relacja handlowa nie zniesie informacji o faktoringu. Ukrycie cesji nie uchyla jednak zakazu, dlatego przed podpisem sprawdź, czy faktor wykupuje fakturę, czy finansuje ją bez wykupu. Koszt bywa wyższy niż w faktoringu jawnym, bo faktor ponosi większe ryzyko.

Faktoring cichy - definicja i uczestnicy transakcji

W faktoringu cichym wystawiasz fakturę z odroczonym terminem, faktor wypłaca ci zaliczkę, a kontrahent płaci jak dotąd na twój rachunek i o niczym nie wie. Faktoring cichy to finansowanie faktur bez wiedzy kontrahenta. W części ofert ten sam produkt nosi nazwę "faktoring niejawny".

W transakcji biorą udział trzy strony. Faktorem jest bank albo firma faktoringowa. Faktorant to sprzedawca, który korzysta z usługi jako klient faktora. Kontrahent płaci fakturę i formalnie występuje jako dłużnik faktoringowy.

Konstrukcja prawna zależy od faktora. Na przykład w NFG cesja następuje, tylko kontrahent nie dostaje zawiadomienia, a regulamin Finei opiera faktoring cichy na wykupie faktury. Bez wykupu Finea sfinansuje fakturę z zakazem cesji tylko na twój wniosek i po własnej decyzji. Za zgłoszenie faktury, której nie da się sfinansować, na przykład z powodu zakazu cesji, cennik Finei przewiduje 50 zł netto. Jeśli faktor konstrukcji nie opisuje, jak na przykład eFaktor, sprawdź ją w umowie.

Finansowanie obejmuje faktury niewymagalne z odroczonym terminem płatności. Muszą być wystawione w modelu B2B.

Przebieg finansowania i rozliczenie z faktorem

Cichy faktoring zaczyna się od tego, że faktor ocenia twoją firmę i kontrahenta.

Potem faktor weryfikuje fakturę i wypłaca zaliczkę, na przykład eFaktor deklaruje wypłatę do 24 godzin. Czasy wypłaty to deklaracje z kart produktów, nie zapisy umów.

Kontrahent reguluje płatność na twój rachunek firmowy i o faktorze nie wie. Sposób przekazania wpłaty faktorowi określa umowa. Na przykład w Finei masz obowiązek powiadomić faktora o spływie należności.

Po wpłacie oddajesz faktorowi zaliczkę i opłaty z umowy, u faktorów online zwykle jedną prowizję.

Różnice między faktoringiem cichym a jawnym

W faktoringu jawnym kontrahent dostaje zawiadomienie o cesji i płaci bezpośrednio faktorowi, więc faktor ma pełną kontrolę nad spłatą. W cichym spłatę przekazujesz faktorowi ty.

Różni się też zaliczka, nawet u tej samej firmy. Na przykład Finea wypłaca 90% wartości brutto przy jawnym i 70-90% przy cichym.

Jawność cesji i podział ryzyka to dwie różne osie. Faktoring cichy działa w praktyce z regresem, więc gdy kontrahent nie zapłaci, zwracasz faktorowi zaliczkę. PKO Faktoring ogłosiło w kwietniu 2025 r. wyjątek, Faktoring pełny z zakazem cesji bez zawiadomienia odbiorcy i bez regresu, dla średnich i dużych firm. Czy jest nadal w ofercie, potwierdź u faktora.

Zakaz cesji i wybór faktoringu cichego - dla kogo ta usługa

Po cichy faktoring sięgasz zwykle wtedy, gdy umowa z kontrahentem zawiera zakaz cesji, a zgody na przelew wierzytelności nie dostaniesz. Zastrzeżenie bywa stosowane w umowie albo w SIWZ, czasem na samej fakturze.

Ukrycie cesji nie znosi zakazu. Zapis działa wobec faktora, gdy wynika z dokumentu wierzytelności albo faktor o nim wiedział. Faktoring bez informowania kontrahenta tylko nie ujawnia finansowania.

Zakaz w umowie nie zawsze działa. Artykuł 9a ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych czyni takie zastrzeżenie bezskutecznym, ale pod trzema warunkami. Twój kontrahent musi być dużym przedsiębiorcą, ty mikro-, małym albo średnim, a termin zapłaty musi minąć. Wtedy możesz przenieść wierzytelność mimo zapisu. Ochrona nie działa, gdy dłużnikiem jest podmiot publiczny, i nie obejmuje umów zawartych przed 24 stycznia 2023 roku ani kontraktów z przetargów wszczętych przed tym dniem. Przy kontrakcie publicznym liczy się więc, kto jest dłużnikiem, bo prywatny generalny wykonawca przepisem jest objęty.

Faktoring cichy sprawdza się przy rzetelnych odbiorcach. Nie pasuje do należności spornych ani przeterminowanych, bo takiej faktury faktor nie sfinansuje.

Koszt faktoringu cichego - z czego się składa

Cenę za faktoring cichy publikuje się szczątkowo. Porównaj oferty kilku faktorów, bo stawki liczone są od różnych podstaw i za różne okresy.

Na koszt całkowity składają się cztery pozycje, liczone od różnych podstaw:

• prowizja od sfinansowanej faktury, główny koszt,
• opłata stała od limitu, której nie dodaje się do kosztu jednej faktury,
• koszt po karencji, gdy kontrahent zapłaci po terminie,
• opłaty zdarzeniowe, na przykład monity i windykacja.

Prowizję i odsetki księgujesz w kosztach, a na przykład NFG wskazuje prowizję jako koszt uzyskania przychodu. Brak zawiadomienia sam nie przesądza o bilansie. Należność wyksięgowujesz, gdy tracisz nad nią kontrolę. Projekt standardu KSR ocenia faktoring cichy przez to, czy umowa każe ci przekazywać wpływy faktorowi i kto ponosi ryzyko niewypłacalności. Mikro- i małe firmy rozporządzenia o instrumentach finansowych nie stosują albo mogą go nie stosować, a przy KPiR bilansu nie ma w ogóle.

Zalety, wady i bezpieczeństwo faktoringu cichego

Faktoring cichy opłaca się najbardziej tam, gdzie liczy się dyskrecja, bo płynność rośnie, a relacja z kontrahentem zostaje nienaruszona.

Cichy faktoring dla małych firm bywa droższy niż jawny. Zaliczka bywa niższa, a ryzyko braku zapłaty zwykle zostaje po twojej stronie.

Kontrahent może się jednak dowiedzieć o finansowaniu. Na przykład NFG w wyjątkowych sytuacjach, po analizie kredytowej, może uruchomić cesję jawną, a w regulaminie Finei udzielasz jej pełnomocnictwa do zawiadomień o przelewie. Zabezpieczenie bywa też osobiste. Na przykład Finea podaje, że zabezpieczeniem faktoringu cichego jest zazwyczaj weksel z poręczeniem przedsiębiorcy i jego małżonka, podpisany u notariusza.

Faktoring cichy jest legalny, bo prawo co do zasady nie wymaga zgody kontrahenta ani zawiadomienia go o przelewie wierzytelności. Oferty porównuj przede wszystkim pod kątem kosztu i ryzyka, a szybkość wypłaty traktuj jako sprawę drugorzędną.