Faktoring w sprzedaży a sprzedaż wierzytelności - różnice

Czym jest faktoring sprzedażowy?

Wystawiasz hurtowni fakturę z terminem 45 dni, a pieniądze na kolejną dostawę potrzebujesz teraz. Faktoring sprzedażowy to finansowanie takiej faktury. Przekazujesz ją faktorowi i dostajesz zaliczkę, czyli część albo całość kwoty z faktury przed terminem płatności. W faktoringu jawnym kontrahent w terminie płaci już faktorowi, a w cichym zwykle na twój rachunek.

W podziale rodzajów faktoringu ta usługa nosi nazwę faktoringu klasycznego. Finansujesz w nim własne faktury sprzedażowe. W faktoringu odwrotnym kierunek jest przeciwny, bo faktor płaci za twoją fakturę zakupową, a ty spłacasz go później.

Nazwa "faktoring dłużny" bywa myląca. Najczęściej oznacza faktoring odwrotny. Na przykład KUKE Finance nazywa tak zwykły faktoring faktur sprzedażowych. Przed podpisaniem sprawdź, czy oferta finansuje twoje zakupy, czy twoją sprzedaż.

Za faktoring płacisz ty, czyli firma, która przekazuje fakturę. Kontrahent przelewa tę samą kwotę co bez faktoringu.

Czy kontrahent musi się zgodzić na faktoring?

Cesja, w kodeksie cywilnym nazwana przelewem, zmienia wierzyciela. Kontrahent jest winien tyle samo, ale komu innemu. Na faktoring nie musisz pytać kontrahenta o zgodę. Przeszkodą bywa dopiero zakaz cesji w twojej umowie z nim. Gdy umowa z kontrahentem zakazuje cesji, faktor przejmie fakturę przelewem dopiero po zgodzie kontrahenta, która ten zakaz uchyla. Bez zakazu cesji zgody nie potrzeba, a jeśli faktor mimo to jej żąda, to jego warunek handlowy.

Czym faktoring różni się od sprzedaży wierzytelności?

Faktoring i sprzedaż wierzytelności różnią się zakresem umowy. Wierzytelność sprzedasz przed terminem płatności albo po nim, bo przelew z art. 509 kodeksu cywilnego nie zależy od terminu. Faktoring faktur sprzedażowych obejmuje fakturę przed terminem płatności. Zwykle sięga po cesję, a obok przeniesienia faktury daje finansowanie i usługi faktora. Sąd Najwyższy opisuje go jako umowę nienazwaną, która "łączy w sobie elementy cesji wierzytelności, dyskonta wierzytelności, umowy sprzedaży i umów o świadczenie usług". Stosuje się do niej przepisy o przelewie.

Sprzedaż wierzytelności bywa też nazwą samego faktoringu. Na przykład ING Faktoring w usłudze ING Finansowanie Faktur zawiera z klientem umowę sprzedaży wierzytelności i jest to faktoring z regresem. Regres oznacza obowiązek zwrotu finansowania, gdy kontrahent nie zapłaci. Osobnym przypadkiem jest sprzedaż długu, którego kontrahent nie zapłacił w terminie. Kupno przeterminowanych długów to obrót wierzytelnościami w windykacji. Faktoringiem nie jest.

Faktoring nie zawsze opiera się na cesji. W części ofert wariantu cichego faktor finansuje fakturę bez przelewu wierzytelności, na przykład z pełnomocnictwem do twojego rachunku i zabezpieczeniem rzeczowym. Wierzytelność zostaje wtedy przy tobie.

Kiedy faktor przejmuje ryzyko niewypłacalności kontrahenta?

W faktoringu pełnym, w granicach umowy. W niepełnym ryzyko niewypłacalności kontrahenta zostaje przy tobie. GUS wymienia jeszcze faktoring mieszany, który łączy cechy obu. Sam przelew tego nie rozstrzyga, bo wierzytelność przechodzi na faktora także w faktoringu z regresem. Czy i kiedy wraca do ciebie, rozstrzyga umowa.

Za to, że wierzytelność istnieje i ci przysługuje, odpowiadasz wobec faktora z mocy ustawy (art. 516 zd. 1 k.c.). Za wypłacalność kontrahenta w chwili przelewu odpowiadasz tylko wtedy, gdy przyjmiesz to w umowie (art. 516 zd. 2 k.c.). Regres w faktoringu wynika z umowy z faktorem.

Trybunał Sprawiedliwości UE ocenił w sprawie o VAT faktoring w drodze sprzedaży wierzytelności, w którym faktor zwalnia klienta z ryzyka braku zapłaty (wyrok z 23 października 2025 r., C-232/24). Uznał, że środki wypłacone klientowi faktora "nie odpowiadają pożyczce, którą klient ten miałby spłacić". Przy faktoringu niepełnym pieniądze od faktora zwykle trafiają do zobowiązań w bilansie. Ujęcie twojej umowy w księgach ustal z księgowym.

Co możesz zrobić z fakturą, której termin już minął?

Możesz ją windykować, zlecić windykację albo sprzedać. Faktoring faktur sprzedażowych finansuje fakturę przed terminem płatności, a windykacja odzyskuje pieniądze po terminie. Na przykład SMEO wymaga wierzytelności niewymagalnej, a ING Faktoring w usłudze ING Finansowanie Faktur wyklucza fakturę, "której termin płatności minął lub została zapłacona". W finansowaniu zakupów bywa inaczej, bo Finea może zgodzić się zapłacić twojemu dostawcy fakturę już po terminie. Część faktorów prowadzi windykację jako dodatkową, często płatną usługę.

Cena długu po terminie zależy między innymi od tego, jakie są szanse na jego odzyskanie. Trybunał Sprawiedliwości UE ocenił w sprawie o VAT (C-93/10) zakup trudnych wierzytelności na własne ryzyko. Uznał, że różnica między wartością nominalną a ceną nie jest wynagrodzeniem za usługę, jeżeli odzwierciedla rzeczywistą wartość tych wierzytelności w chwili sprzedaży.

Przy sprzedaży przeterminowanej faktury liczy się też zakaz cesji. Zakaz cesji w umowie z odbiorcą co do zasady cię wiąże. Wyjątek daje art. 9a ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom: gdy dłużnikiem jest duży przedsiębiorca, a ty jesteś mikro, małym albo średnim przedsiębiorcą, zakaz staje się bezskuteczny, jeżeli zapłata nie nastąpiła w terminie. Przepis nie działa, gdy dłużnikiem jest podmiot publiczny. Nie obejmuje też transakcji zawartych przed 24 stycznia 2023 r. ani transakcji zawartych w wyniku postępowań o zamówienie publiczne wszczętych przed tym dniem.

Ile kosztuje usługa faktoringu?

Stawki faktoringu jawnego opublikowane przez fintechy z rankingu mieszczą się w przedziale 1,8-3,6% kwoty faktury za 30 dni. Ile zapłacisz, zależy od oferty, a faktorzy podają ceny od różnych podstaw.

Stawki z kart produktów to deklaracje faktorów. Wiąże cię cena z umowy, a w ING Finansowanie Faktur ostateczny koszt widzisz przy zleceniu faktury.

Ile zapłacisz za fakturę na 24 600 zł finansowaną przez 45 dni?

Założenia:

• faktura na 24 600 zł brutto, 45 dni do terminu płatności (parametry przykładu)
• ING Finansowanie Faktur deklaruje zaliczkę 100% kwoty faktury i liczy 0,07% dziennie od kwoty brutto, czyli 2,1% za 30 dni
• do opłaty dochodzi VAT 23%, bez promocji pierwszej faktury

• Opłata netto: 24 600 zł × 0,07% × 45 = 774,90 zł
• VAT od opłaty: 774,90 zł × 23% = 178,23 zł
• Opłata z VAT: 774,90 zł + 178,23 zł = 953,13 zł
• Na twój rachunek wpłynie po potrąceniu opłaty: 24 600 zł - 953,13 zł = 23 646,87 zł

Kontrahent płaci 24 600 zł faktorowi w terminie i na tym rozliczenie się kończy. Jeśli ING Faktoring nie dostanie pieniędzy w ciągu 15 dni po terminie płatności, zwróci się o zapłatę do ciebie, bo to faktoring z regresem.

Jakie są wady faktoringu?

Wady faktoringu sprzedażowego to koszt, ocena kontrahenta, regres i zawiadomienie odbiorcy:

• Płacisz za każdą sfinansowaną fakturę, a u części faktorów także opłatę od limitu, czyli przyznanej kwoty finansowania. Mają ją na przykład NFG i Pekao w Płynnościomacie. W umowach od 22 października 2026 PKO Faktoring pobiera w produkcie mikro prowizję za gotowość faktorską: 500 zł netto rocznie minus twoje prowizje z 12 miesięcy.
• Faktor sprawdza twojego kontrahenta i przy słabym odbiorcy może odmówić finansowania jego faktur.
• W faktoringu niepełnym, gdy kontrahent nie zapłaci, oddajesz finansowanie.
• W faktoringu jawnym kontrahent dostaje zawiadomienie o cesji i płaci na rachunek faktora.

Faktoring przyspiesza wypłatę, więc przy klientach płacących od ręki nie ma czego przyspieszać. Wystawiasz faktury z odroczonym terminem? Porównaj oferty po koszcie za 30 dni, zaliczce, regresie, wymaganym stażu i czasie wypłaty.