Faktoring bez regresu - kto ponosi ryzyko braku zapłaty?

Faktoring bez regresu to finansowanie faktury, przy którym faktor, czyli firma faktoringowa, co do zasady nie żąda od ciebie zwrotu zaliczki, gdy kontrahent nie zapłaci z powodu niewypłacalności. Takie roszczenie zwrotne to regres, a bez niego ryzyko niewypłacalności kontrahenta przechodzi na faktora. Ochrona działa w granicach limitu na odbiorcę i ma wyjątki, na przykład wierzytelność sporną albo nieistniejącą. U faktorów, którzy publikują ceny obu wariantów, ochrona kosztuje więcej niż wariant z regresem.

Na czym polega faktoring bez regresu?

Faktoring bez regresu to wykup wierzytelności, czyli prawa do zapłaty z faktury, razem z ryzykiem niewypłacalności kontrahenta. Na rynku ta sama usługa nazywa się faktoringiem pełnym. Działa na zasadzie cesji, czyli przelewu wierzytelności na faktora.

Faktor często zabezpiecza to ryzyko polisą ubezpieczenia należności, swoją albo twoją. Przy polisie faktora, na przykład w ubezpieczeniu KUKE Faktor, ubezpieczającym jest faktor, a ty nie jesteś stroną polisy. Zakres przejęcia wyznacza umowa.

Gdy kontrahent nie zapłaci - ochrona, ubezpieczenie należności i rozliczenie zaliczki

Po terminie płatności należność odzyskuje faktor. Jeśli ryzyko stoi na polisie, ubezpieczyciel wypłaca odszkodowanie faktorowi, gdy zajdzie zdarzenie z umowy ubezpieczenia, na przykład upadłość kontrahenta albo bezskuteczna egzekucja. Termin rozliczenia zaliczki zapisuje umowa. Na przykład ING w faktoringu wymagalnościowym bez regresu rozlicza ją 120. dnia po terminie płatności. Ochrona ma wyjątki, takie jak wierzytelność sporna albo nieistniejąca, a w części umów także naruszenie warunków ochrony. Na przykład u Finei faktura traci wtedy status ubezpieczonej, a zadłużenie staje się natychmiast wymagalne.

Na przykład w faktoringu krajowym bez regresu ING ochrona sięga do 90% w ramach polisy ING albo 60-90% według twojej polisy. Własną polisę możesz wykorzystać jako zabezpieczenie i za zgodą ubezpieczyciela przenieść wtedy na faktora prawo do odszkodowania. Limit ochrony odbiorcy bywa osobny od limitu finansowania, więc wysoka zaliczka nie oznacza pełnej ochrony faktury.

Proces faktoringu bez regresu krok po kroku, od faktury do wypłaty zaliczki

Najpierw faktor sprawdza kontrahenta, bo to jego wypłacalność bierze na siebie, i przyznaje limit na odbiorcę. Bywa, że limit nadaje ubezpieczyciel faktora, na przykład w Nest Faktorii. Faktura musi się mieścić w tym limicie i w terminie płatności z oferty, na przykład Alior w faktoringu pełnym przyjmuje faktury z terminem do 180 dni. Część faktorów, na przykład Pekao, przyjmuje tylko faktury jeszcze niewymagalne.

Gdy faktor zaakceptuje transakcję, wypłaca ci zaliczkę. Na przykład Alior w faktoringu pełnym wypłaca do 90% wartości faktury brutto. Wysokość zaliczki i jej podstawę, netto albo brutto, każdy faktor ustala sam.

W faktoringu jawnym kontrahent płaci faktorowi, w cichym płaci tobie, jak dotąd. Po zapłacie faktor przelewa ci resztę kwoty pomniejszoną o prowizje i opłaty z umowy.

Faktoring z regresem i bez regresu - różnice i wybór przy pewnym lub ryzykownym kontrahencie

O wyborze między faktoringiem pełnym a niepełnym decyduje ryzyko niewypłacalności kontrahenta. W faktoringu pełnym (bez regresu) bierze je na siebie faktor. W niepełnym (z regresem) zostaje przy tobie, a po bezskutecznym upływie okresu prolongaty faktor sięga po regres, czyli roszczenie zwrotne wobec ciebie. Regres to postanowienie umowy, nie skutek ustawy. Za to, że faktura istnieje i ci przysługuje, odpowiadasz zawsze, a za wypłacalność odbiorcy tylko wtedy, gdy umowa tak przewiduje. Trzeci wariant, faktoring mieszany, dzieli ryzyko do kwoty ustalonej w umowie. Uważaj na nazwy w ofertach, bo na przykład Nest Faktoria wariant z regresem nazywa finansowaniem sprzedaży bez przejęcia ryzyka.

Faktoring z regresem wystarcza przy sprawdzonym kontrahencie, który płaci terminowo. Bez regresu ma sens przy nowym odbiorcy, wysokiej fakturze z długim terminem, sprzedaży za granicę albo kontrahencie, którego wypłacalności nie umiesz ocenić.

Według GUS w 2024 r. z krajowego faktoringu bez regresu korzystało 4 353 klientów, a z regresem 20 061. Obrót wariantu bez regresu wyniósł jednak 247,2 mld zł wobec 96,7 mld zł z regresem. Jeśli sprzedajesz kilku sprawdzonym kontrahentom, którzy płacą terminowo, płacisz za ochronę przed ryzykiem, którego prawie nie ponosisz. Przed podpisaniem poproś faktora o listę sytuacji, w których ochrona wygasa, i sprawdź, czy limit ochrony odbiorcy pokrywa twoje faktury.

Koszt faktoringu bez regresu i jego ujęcie w księgach

Koszt ochrony bywa osobną prowizją, częścią jednej prowizji od faktury, jak w BNP Paribas, albo składką płaconą ubezpieczycielowi przy twojej polisie, jak w Banku Millennium. Część faktorów wycenia usługę indywidualnie.

Na przykład Nest Faktoria pobiera jednorazowo prowizję za przejęcie ryzyka 0,45% kwoty brutto faktury plus VAT. Do tego ten faktor dolicza 100 zł netto rocznie za każdego odbiorcę objętego ochroną. Gdy kontrahent się spóźnia, płacisz 0,033% kwoty brutto faktury plus VAT za każdy dzień opóźnienia, a do tego dzienną prowizję za finansowanie według umowy. W wariancie z przejęciem ryzyka ten sam faktor obniża też maksymalną zaliczkę z 95% do 90%.

Samą transakcję księgujesz jak sprzedaż wierzytelności. Należność wyksięgowujesz, gdy tracisz nad nią kontrolę, a rozstrzyga treść umowy, nie jej nazwa. To kryterium pochodzi z rozporządzenia o instrumentach finansowych, którego jednostka mikro i mała może nie stosować. Różnica między wartością nominalną a ceną sprzedaży trafia do kosztów finansowych.