Czym jest faktoring z regresem i kto ponosi ryzyko?

W faktoringu z regresem ryzyko niewypłacalności kontrahenta zostaje po twojej stronie. Faktor wypłaca ci zaliczkę na fakturę, a jeśli kontrahent nie zapłaci, zwracasz mu finansowanie z opłatami w terminie zapisanym w umowie. Sam upływ terminu płatności faktury regresu jeszcze nie uruchamia. Wariant bez regresu przenosi ryzyko na faktora, dlatego kosztuje więcej.

Czym jest faktoring z regresem?

Faktoring z regresem to finansowanie nieprzeterminowanych faktur z odroczonym terminem płatności, w którym ryzyko braku zapłaty zostaje przy tobie. Firma faktoringowa (faktor) przejmuje prawo do wierzytelności, czyli do zapłaty z twojej faktury.

Wysokość zaliczki zależy od oferty. Na przykład Finea wypłaca 90% wartości brutto faktury, SMEO do 100% wartości netto, a ING 100% bez nazwania podstawy. Regres w faktoringu to prawo faktora do żądania od ciebie zwrotu wypłaconego finansowania, a jego warunki definiuje umowa.

Faktoring klasyczny z regresem jest faktoringiem niepełnym, a faktoring klasyczny bez regresu jest faktoringiem pełnym. Faktoring z regresem i bez regresu różnią się ceną i tym, kto pokrywa stratę, gdy kontrahent nie zapłaci.

Faktoring z prawem regresu może być jawny albo cichy. Jawność to osobna oś podziału niż rozłożenie ryzyka. W wariancie jawnym kontrahent dostaje zawiadomienie o cesji. Faktoring cichy z regresem nie informuje kontrahenta o finansowaniu, a jego konstrukcja prawna zależy od faktora. Na przykład NFG nazywa ją cichą cesją wierzytelności, a regulamin Finei opiera ją na wykupie faktury.

Jak działa faktoring z regresem? Proces krok po kroku

Faktoring z regresem zaczyna się od faktury wystawionej kontrahentowi z odroczonym terminem płatności. Składasz u faktora wniosek z danymi firmy i listą kontrahentów, a faktor sprawdza zdolność płatniczą odbiorcy. Akceptowany termin płatności to na przykład u NFG i SMEO do 90 dni, u PragmaGO do 120.

Cesja co do zasady nie wymaga zgody kontrahenta, bo art. 509 § 1 Kodeksu cywilnego pozwala przenieść wierzytelność bez niej, chyba że sprzeciwia się temu ustawa, zastrzeżenie umowne albo właściwość zobowiązania. Przeszkodą bywa zakaz cesji w umowie handlowej, nie brak zgody. Kontrahenta może angażować sam faktor. Na przykład SMEO w FAQ raz pisze o zgodzie odbiorcy na cesję, a raz tylko o potwierdzeniu faktury, więc zapytaj, czego wymaga.

Po podpisaniu umowy faktor wypłaca zaliczkę na rachunek firmy. W wariancie jawnym kontrahent płaci na rachunek faktora. W cichym płaci na twój dotychczasowy rachunek, a ty przekazujesz środki faktorowi. Po zapłacie kontrahenta faktor wypłaca ci pozostałą kwotę, pomniejszoną o prowizję.

Faktoring z regresem a bez regresu: kto ponosi ryzyko niewypłacalności?

Ryzyko braku zapłaty, w tym niewypłacalności kontrahenta, zostaje po twojej stronie jako faktoranta, czyli przedsiębiorcy, który przekazuje fakturę faktorowi. Faktoring pełny (bez regresu) przenosi je na faktora w zakresie ustalonym umową.

Sam upływ terminu płatności regresu nie uruchamia. U części faktorów najpierw biegnie karencja bezkosztowa, na przykład u NFG 14 dni w faktoringu jawnym, a u Monevii 30. Po karencji zaczynają się opłaty za opóźnienie. Karencja bywa też warunkowa. Tak jest w Finei, która w finansowaniu faktur nie pobiera opłat przez 7 dni, ale przy zapłacie po 7. dniu liczy 6% w skali miesiąca od terminu płatności. Dopiero zdarzenie opisane w umowie otwiera regres. Na przykład Flexidea wyznacza regres na 31. dzień po terminie płatności, a ING deklaruje 15 dni po terminie. Wtedy zwracasz faktorowi finansowanie z należnymi opłatami, a wierzytelność wraca do twojego majątku w trybie określonym w umowie, na przykład przez cesję zwrotną albo odkup.

Przejęcie ryzyka podnosi cenę. Na przykład BNP Paribas Faktoring przy obrocie 1-4 mln zł podaje od sfinansowanej faktury 1-1,5% za 30 dni w wariancie niepełnym i 2-2,5% w pełnym. Bank nie wykazuje różnicy między tymi stawkami jako osobnej opłaty. Osobno wycenia ochronę na przykład Finea. Za ubezpieczenie transakcji liczy 4% wartości faktury (cena netto z cennika), a jej cennik nie podaje, za jaki okres. Regulamin Finei wymienia jednak sytuacje, w których wierzytelność traci status ubezpieczonej.

Według GUS w 2024 r. z faktoringu krajowego z regresem korzystało 20 061 klientów, a z wariantu bez regresu 4 353. Po wartości faktur proporcja się odwraca, bo wariant bez regresu to 247,2 mld zł wobec 96,7 mld zł w wariancie z regresem. Statystyka pokazuje skalę, nie powody.

Ile kosztuje faktoring z regresem?

Na przykład 30 dni finansowania faktury na 49 200 zł brutto kosztuje w ING 1 033,20 zł netto, czyli 1 270,84 zł z VAT.

Prowizja przygotowawcza za przyznanie limitu to inna pozycja niż prowizja za sfinansowanie faktury. Na przykład NFG i Finea nie pobierają jej wcale. Cenę robi stawka za okres finansowania, na przykład NFG podaje od 2,49% za 30 dni. Część faktorów nie podaje, od jakiej kwoty liczy stawkę. Kwota netto i brutto faktury różnią się o 23% VAT, więc ta sama stawka od innej podstawy daje inny koszt.

Na koszt wpływają liczba kontrahentów, wysokość limitu faktoringowego, terminy płatności faktur i wiarygodność obu stron.

Na przykład NFG rozbija cenę na trzy pozycje o różnych podstawach. Opłata stała wynosi 0,2% miesięcznie od udostępnionego limitu, ale dopiero po pierwszych 3 miesiącach. Prowizja to od 2,49% za 30 dni od sfinansowanej faktury, a po karencji NFG liczy 6,49% za każde 30 dni. Odsetek NFG nie wykazuje jako osobnej pozycji. Odsetki od wskaźnika referencyjnego pokazuje na przykład PKO Faktoring w programie finansowania dostawców, według formuły "WIBOR 1M plus marża". Sama formuła nie podaje jednak ceny.

Resztę kosztu tworzą opłaty dodatkowe, a ich katalog różni się u faktorów:

• odsetki karne za przekroczenie terminu płatności,
• opłata za niewykorzystany limit u części faktorów,
• koszt przelewu,
• dostęp do serwisu online,
• ewentualna windykacja.

Dla kogo faktoring z regresem? Zalety i wady

Faktoring niepełny pasuje firmie, która zna swoich kontrahentów, a ci płacą terminowo. To standard ofert pozabankowych, więc sięgają po niego także mikrofirmy i jednoosobowe działalności. Faktor waży wiarygodność kontrahenta, dlatego wyczerpany limit kredytowy nie przekreśla wniosku tak, jak w banku. Ocenia jednak także ciebie. Na przykład Flexidea wymaga 6 miesięcy historii handlowej i minimalnego przychodu za ten okres.

Pieniądze odzyskujesz przed terminem płatności i wracasz do płynności finansowej bez kredytu. Faktoring zwykle nie wymaga hipoteki ani zastawu, choć część faktorów bierze weksel z poręczeniem. Przyznany limit odnawia się po każdej spłacie.

Wadą jest ujęcie w bilansie. Skoro umowa przewiduje obowiązek zwrotu, należność co do zasady zostaje w twoich aktywach, a kwota od faktora idzie w pasywa jako zobowiązanie finansowe. Przesądza treść umowy, nie jej nazwa. Tak liczy firma, która stosuje rozporządzenie o instrumentach finansowych. Mikro- i małe firmy go nie stosują albo mogą go nie stosować, a przy księdze przychodów i rozchodów bilansu nie ma w ogóle, więc ujęcie potwierdź z księgowym. Wariant jawny wymaga też dłuższych formalności.

Jeśli nie ufasz terminowości odbiorców, faktoring z regresem nie jest dla ciebie.