Faktoring klasyczny - czym różni się od odwrotnego i jak działa?

Faktoring klasyczny to sprzedaż faktorowi faktury z odroczonym terminem płatności. Faktor wypłaca ci gotówkę, zanim kontrahent zapłaci. Finansujesz własną sprzedaż, a w faktoringu odwrotnym finansuje się zakupy. Od umowy zależy, czy ryzyko niewypłacalności odbiorcy przejmuje faktor, bo nazwa produktu tego nie rozstrzyga. Ochrona przed niewypłacalnością odbiorcy zwykle podnosi cenę.

Czym jest faktoring klasyczny i na czym polega finansowanie faktur?

Faktoring klasyczny polega na finansowaniu twoich faktur sprzedażowych z odroczonym terminem płatności. Ta sama usługa w PKO Faktoring nazywa się faktoringiem należnościowym i ma wersję krajową i eksportową.

Faktorant to przedsiębiorca, który wystawia fakturę, a faktor to instytucja finansująca. Dłużnik faktoringowy to kontrahent zobowiązany do zapłaty. Podstawą prawną jest zwykle przelew wierzytelności z art. 509 Kodeksu cywilnego, czyli cesja. Wierzytelność to twoje prawo do zapłaty z faktury, a cesja przenosi je na faktora. Wierzyciel przenosi wierzytelność na osobę trzecią bez zgody dłużnika, o ile nie sprzeciwia się temu ustawa, zastrzeżenie umowne albo właściwość zobowiązania. Osobnego typu umowy faktoringu kodeks nie wyodrębnia.

Faktor wypłaca ci całość albo część kwoty faktury. Faktoring klasyczny jest przeznaczony dla firm, które wystawiają faktury B2B, bez względu na branżę. Nie pomoże przy sprzedaży za gotówkę albo z płatnością od razu, a gdy luka powstaje przy zakupach, pasuje faktoring odwrotny. Minimalna faktura zależy od faktora. Na przykład NFG podaje 200 zł, raz jako kwotę netto, raz jako brutto, i podobnie jak SMEO finansuje faktury z terminem płatności do 90 dni. Limit, czyli najwyższa kwota finansowania przyznana w umowie, u eFaktora wynosi do 15 mln zł.

Rodzaje faktoringu - gdzie mieści się faktoring klasyczny

W podziale na rodzaje faktoringu faktoring klasyczny stoi na osi kierunku finansowania. Ten sam faktoring klasyczny bywa pełny albo niepełny i jawny albo cichy. Może też być krajowy albo eksportowy.

Pierwsza oś to ryzyko. W faktoringu pełnym (bez regresu) ryzyko niewypłacalności kontrahenta przejmuje faktor, a zakres ochrony zależy od umowy i limitu na dłużnika. W faktoringu niepełnym (z regresem) ryzyko zostaje u twojej firmy, więc gdy kontrahent nie zapłaci, oddajesz faktorowi zaliczkę, czyli wypłaconą ci część faktury. W faktoringu mieszanym faktor przejmuje ryzyko tylko części należności, do kwoty ustalonej w umowie albo dla wybranych kontrahentów.

Druga oś to jawność cesji. Od niej zależy, czy kontrahent wie o finansowaniu i komu płaci.

Nazwa rynkowa nie mówi, gdzie produkt stoi na osi ryzyka. U eFaktora klasyczny oznacza wariant z regresem. W PKO Faktoring ta nazwa obejmuje wersję z przejęciem ryzyka niewypłacalności odbiorców.

Faktoring klasyczny a odwrotny - różnice w finansowaniu sprzedaży i zakupów

Gdy czekasz na wpływy od odbiorców, pasuje faktoring klasyczny, a gdy brakuje ci środków na zakup towarów lub usług, faktoring odwrotny. Różnica sprowadza się do tego, czyją fakturę finansuje faktor.

W klasycznym umowę z faktorem zawierasz ty jako sprzedawca i przenosisz na niego wierzytelność z własnej faktury. Pieniądze trafiają na rachunek twojej firmy, a fakturę płaci kontrahent.

Ujęcie w bilansie zależy od umowy, nie od kierunku finansowania. Gdy przy braku zapłaty musisz zwrócić zaliczkę, należność zostaje w aktywach, a kwota od faktora jest zobowiązaniem. Gdy faktor przejmuje ryzyko i nie masz obowiązku zwrotu, należność co do zasady schodzi z ksiąg. W odwrotnym zobowiązanie zostaje w pasywach, choć może zmienić charakter z handlowego na finansowy. Małe firmy mogą korzystać z uproszczeń, a przy KPiR bilansu nie ma. Sposób ujęcia ustal z księgowym.

Faktoring odwrotny finansuje zobowiązania wobec dostawców, a uruchamia go kupujący. Faktor płaci dostawcy, a kupujący zwraca środki faktorowi w terminie z umowy. W Finei ta usługa nazywa się faktoringiem zakupowym. Okres spłaty różni się między ofertami, w PragmaGO wynosi do 90 dni. Obie formy można łączyć.

Jak działa faktoring klasyczny krok po kroku?

Najpierw faktor ocenia twoją firmę i kontrahentów, w tym obroty i historię współpracy z nimi. Potem podpisujesz umowę z faktorem. Zwykle określa ona limit faktoringowy, ale na przykład Finea w faktoringu na żądanie nie pobiera opłat za limit.

Następnie wystawiasz fakturę za dostarczony towar lub usługę i zgłaszasz ją faktorowi. Faktor sprawdza fakturę i kontrahenta. Zwykle wierzytelność przechodzi na faktora w drodze cesji, a ty dostajesz zaliczkę. U eFaktora zaliczka wynosi do 90% wartości faktury, a wypłatę firma deklaruje do 24 h. Wysokość zaliczki, czas wypłaty i to, czy zgłaszasz pojedyncze faktury, czy wszystkie faktury kontrahenta, określa umowa.

Kolejny krok zależy od wariantu. W faktoringu jawnym kontrahent wie o cesji wierzytelności i dostaje informację o rachunku wskazanym przez faktora, na który płaci w terminie. W cichym kontrahent nie jest informowany o finansowaniu i płaci tobie na dotychczasowe konto. Faktor zwykle prowadzi ewidencję należności i monitoruje ją aż do zapłaty. Przy opóźnieniu może prowadzić windykację, a u Finei ma ona osobną pozycję w cenniku.

Gdy faktor dostanie zapłatę, rozlicza niewypłaconą część faktury. Moment pobrania wynagrodzenia zależy od oferty. Na przykład INDOS pobiera opłatę z dołu, po wpłacie kontrahenta, a eFaktor nalicza prowizję już przy sfinansowaniu faktury. Od treści umowy faktoringu zależy, czy spłata faktury odnawia limit.

Zalety i koszty faktoringu klasycznego - co zyskuje i za co płaci firma

Główna korzyść to płynność, bo gotówkę dostajesz po zgłoszeniu faktury, zamiast czekać na zapłatę nawet 3 miesiące. Za taką płynność płacisz, na przykład w NFG od 2,49% wartości faktury za 30 dni w faktoringu jawnym.

Zaliczka pokrywa bieżące wydatki, a kontrahentom możesz dać dłuższy termin bez utraty gotówki.

Na koszt faktoringu mogą się składać:

• prowizja od faktury,
• opłata przygotowawcza,
• opłata za limit,
• opłaty dodatkowe.

Komplet zależy od faktora. Na przykład Finea nie pobiera prowizji przygotowawczej ani odsetek od wypłaconych środków, a INDOS nie pobiera opłaty za niewykorzystany limit. Podstawa też zależy od oferty, a INDOS liczy jedną stawkę dzienną od wartości brutto faktury i nazywa ją prowizją albo odsetkami faktoringowymi. Podaje dwie stawki netto, od 0,06% dziennie przy faktoringu jawnym i od 0,08% w ogólnym opisie oferty, a VAT dolicza osobno. Opłata przygotowawcza wynosi tam od 0 do 3% przyznanego limitu.

Osobno płacisz, gdy kontrahent spóźnia się z zapłatą. Na przykład Finea daje 7 dni karencji, czyli dni bez opłat po terminie płatności faktury. Potem nalicza prowizję 6% w skali miesiąca, a po 30. dniu 8%. Regulamin przewiduje też odsetki za opóźnienie 14% rocznie, ale nie mówi, czy biegną obok tej prowizji.

Na cenę wpływa ryzyko, dlatego faktoring pełny zwykle kosztuje więcej niż niepełny. Przed podpisaniem umowy porównaj więc oferty kilku firm faktoringowych, zwłaszcza podstawę stawki i koszt opóźnienia.