Faktoring krajowy - komu się opłaca i ile kosztuje?

Faktoring krajowy to finansowanie faktur wystawionych polskim odbiorcom. Faktor wypłaca ci zaliczkę, a resztę rozlicza po zapłacie odbiorcy. Ryzyko niewypłacalności kontrahenta przejmuje faktor w wariancie bez regresu, a w mieszanym tylko do ustalonej kwoty. Jawność wobec kontrahenta i zakres finansowania mogą zmieniać cenę, a stawki z cenników to deklaracje faktorów.

Na czym polega i jak działa faktoring krajowy?

Faktoring krajowy to usługa finansowa, w której faktor przejmuje albo finansuje krótkoterminowe należności twojej firmy wobec kontrahentów zarejestrowanych w Polsce. O tym, jaki to rodzaj faktoringu, decyduje siedziba odbiorcy, a nie waluta faktury. Na przykład ING Faktoring w usłudze ING Finansowanie Faktur finansuje faktury w euro, jeśli odbiorca jest polską firmą.

W transakcji sprzedawcę nazywa się faktorantem, a firmę faktoringową faktorem. Odbiorca faktury to formalnie dłużnik faktoringowy. Faktor wypłaca zaliczkę na fakturę z odroczonym terminem płatności, a resztę rozlicza, gdy kontrahent zapłaci. Wysokość zaliczki i czas wypłaty zależą od umowy z konkretnym faktorem.

Faktor może przejąć jeszcze monitoring płatności i obsługę administracyjną należności. Umowa faktoringu jest umową nienazwaną, bo Kodeks cywilny jej nie opisuje. Strony zawierają ją na zasadzie swobody umów, a jej podstawą jest zwykle przelew wierzytelności, czyli prawa do zapłaty z faktury (art. 509 k.c.). W części ofert wariantu cichego faktor finansuje fakturę bez przelewu, na przykład INDOS. Krajowy to domyślny wariant ofert faktorów.

Rodzaje faktoringu krajowego - ryzyko i powiadamianie kontrahenta

Rodzaje faktoringu krajowego układają się na dwóch niezależnych osiach. Pierwsza mówi, kto ponosi ryzyko niewypłacalności kontrahenta. Druga mówi, czy kontrahent wie o cesji wierzytelności, czyli o przelewie należności z faktury na faktora (art. 509 k.c.).

W faktoringu pełnym (bez regresu) faktor przejmuje to ryzyko razem z monitoringiem i windykacją. Gdy odbiorca nie zapłaci z powodu niewypłacalności, nie oddajesz zaliczki w zakresie objętym ochroną, a ten bywa częściowy. Na przykład ING Faktoring w wariancie bez regresu chroni do 90% należności w ramach polisy ING albo 60-90% przy indywidualnej polisie klienta. W faktoringu niepełnym (z regresem) ryzyko zostaje po twojej stronie i przy braku zapłaty zwracasz zaliczkę. Regres to prawo faktora do żądania tego zwrotu. Wynika z umowy, bo za wypłacalność kontrahenta sprzedawca należności odpowiada tylko wtedy, gdy ją na siebie przyjął (art. 516 k.c.). ING Faktoring w faktoringu krajowym z regresem żąda zwrotu zaliczki, gdy odbiorca nie zapłaci do 60 dni po terminie płatności faktury. W usłudze ING Finansowanie Faktur, dostępnej w ING Banku Śląskim, ta sama spółka czeka krócej i zwraca się do ciebie po 15 dniach od terminu płatności. W faktoringu mieszanym faktor przejmuje ryzyko do ustalonej kwoty lub procentu wierzytelności, a resztę ponosisz ty.

W faktoringu jawnym kontrahent wie o cesji i płaci faktorowi. Faktoring cichy działa bez powiadomienia, a odbiorca płaci na dotychczasowe konto. Wariant półjawny przewiduje powiadomienie dopiero przy wezwaniu do zapłaty. Nie każda oferta ma oba warianty. Na przykład Pekao w produkcie Płynnościomat zawsze informuje twoich odbiorców o cesji, a Bibby nie oferuje faktoringu cichego. Od oferty zależy też cena. Na przykład NFG liczy za jawny od 2,49%, a za cichy od 2,99% za 30 dni.

Faktoring krajowy a międzynarodowy i odwrotny - różnice zakresu

Faktoring krajowy i międzynarodowy różnią się siedzibą kontrahenta. W krajowym odbiorca działa w Polsce, w międzynarodowym za granicą. Faktoring odwrotny leży na innej osi i dotyczy twoich faktur zakupowych, czyli zobowiązań.

Eksportowy finansuje twoją sprzedaż odbiorcom zagranicznym, a importowy to u różnych faktorów dwie odmienne usługi. Na przykład BNP płaci za ciebie zagranicznym dostawcom, a Pekao daje gwarancję zapłaty za polskiego importera.

W faktoringu odwrotnym faktor opłaca faktury twoich dostawców, a ty spłacasz go później, na przykład po 60 dniach. Część faktorów, na przykład Finea, nazywa go faktoringiem zakupowym. Może on być krajowy, jeśli dostawca jest w Polsce, a BNP finansuje w nim dostawców krajowych i zagranicznych. Zabezpieczenia są parametrem oferty, bo na przykład Finea nie stosuje twardych zabezpieczeń majątkowych, a PragmaGO akceptuje nieruchomości.

Proces faktoringu krok po kroku

Proces faktoringu krajowego zaczyna się od umowy z faktorem, a kończy rozliczeniem faktury po zapłacie kontrahenta. Umowa określa:

• limit,
• rodzaj faktoringu,
• wysokość zaliczki,
• terminy rozliczeń,
• opłaty.

Po sprzedaży wystawiasz fakturę z odroczonym terminem płatności, bo bez niego nie ma finansowania, i przekazujesz ją faktorowi. Faktor sprawdza fakturę i kontrahenta, a może też poprosić o dokumenty potwierdzające wykonanie usługi. Potem wypłaca zaliczkę. Przykładowo eFaktor deklaruje wypłatę do 24 godzin i zaliczkę do 90% wartości faktury, ale to parametry tej jednej oferty.

W faktoringu jawnym kontrahent dostaje zawiadomienie o przelewie i płaci faktorowi. Dopóki nie został zawiadomiony i nie wie o przelewie z innego źródła, zapłata tobie zwalnia go z długu (art. 512 k.c.). Płatność monitoruje faktor, a gdy kontrahent zapłaci, rozlicza resztę wartości faktury pomniejszoną o prowizję i opłaty według zasad z umowy.

Koszt faktoringu krajowego - prowizje, opłaty i od czego zależą

Koszt faktoringu krajowego u fintechów z rankingu to 1,8-3,6% kwoty faktury za 30 dni w faktoringu jawnym. Dolny brzeg wynika z kalkulatora Flexidei, która nie podaje, czy liczy z kwoty netto, czy brutto. Górny brzeg wyznacza Finea z prowizją najwyżej 0,1333(3)% dziennie od zaliczki. Zaliczka wynosi tam 90% kwoty brutto faktury. Za krajowość nie płacisz osobno, bo żaden faktor nie wyodrębnia jej ceny, a stawki z cenników dotyczą właśnie obrotu krajowego. Widełki bywają jednak szersze. Na przykład AOW w podstawowej ofercie, faktoringu z regresem, łączy jednorazową prowizję stałą 0,0-1,0% od faktury z prowizją 0,03-0,10% za każdy dzień finansowania. Za 30 dni daje to 0,90-4,00%. Wariant bez regresu AOW opisuje jako droższy, bo obejmuje koszt ubezpieczenia ryzyka.

Mała liczba faktur nie musi podnosić ceny. AOW pisze na przykład, że jego prowizje są mniejsze, gdy faktur jest niewiele. Cena bywa jedną stawką od faktury albo kilkoma opłatami, na przykład od limitu, za monitoring, windykację czy raporty.

Sprawdź w umowie, czy faktor liczy opłatę za dni finansowania od całej faktury, czy od wypłaconej zaliczki, bo od tego zależy wynik całego rachunku.

Druga pułapka to podstawa naliczania. Jeśli faktura jest objęta VAT 23%, ta sama stawka policzona z kwoty brutto da o 23% więcej niż z kwoty netto. Przy innej stawce VAT różnica jest inna. Oferty porównuj więc zawsze na tej samej podstawie. Przy ofercie bankowej i pozabankowej pytaj o pełny cennik, bo sama stawka z kalkulatora online to za mało.

Zalety i wady faktoringu krajowego - płynność kontra koszt

Faktoring krajowy ma sens, gdy czekasz na zapłatę tygodniami, a koszt finansowania mieści się w marży.

Główną zaletą jest płynność finansowa. Dzięki faktoringowi możesz oferować kontrahentom dłuższe terminy płatności.

Przed niewypłacalnością kontrahenta chroni faktoring pełny, a mieszany chroni częściowo.

Główną wadą jest cena, którą płacisz za każdą sfinansowaną fakturę. Faktor stawia też wymogi wobec twojego kontrahenta. Na przykład ING Faktoring w usłudze ING Finansowanie Faktur wymaga, by twoja firma i jej kontrahent działali na rynku co najmniej 6 miesięcy. W jawnym wariancie powiadomienie odbiorcy może zaszkodzić relacjom handlowym. Cichy bywa droższy, na przykład w NFG.

Dla kogo faktoring krajowy jest dobrym rozwiązaniem?

Faktoring krajowy pasuje firmom, które regularnie sprzedają towary i usługi polskim kontrahentom z odroczonym terminem płatności. Typowy przykład to firma handlowa lub produkcyjna z dużymi odbiorcami, którzy narzucają długie terminy. Faktorzy finansują też firmy usługowe, na przykład z transportu i budownictwa.

Wymogi wobec firmy zależą od faktora. Częsty próg to 6 miesięcy działalności, na przykład w NFG i Flexidei. Część faktorów, na przykład Monevia i eFaktor, nie wymaga stażu. Wyżej poprzeczkę stawia na przykład BNP Paribas Faktoring, który w ofercie dla małych firm wymaga 18 miesięcy działalności. Tę ofertę kieruje do firm z rocznym obrotem od 1 mln zł. Jeśli prowadzisz młodą firmę, sprawdź regulamin konkretnego faktora.

Rodzaj usługi dobierasz do odbiorców. Faktoring niepełny pasuje, gdy dobrze znasz kontrahentów i godzisz się zostawić ryzyko po swojej stronie.

Faktoring krajowy ma mniej sensu, gdy sprzedajesz głównie za granicę, bo wtedy potrzebujesz faktoringu eksportowego. Nie pomoże, gdy sprzedajesz bez odroczonego terminu płatności.

Zdarzają się też wyłączenia branżowe, na przykład SMEO i Flexidea nie finansują wierzytelności z gier i zakładów.