Faktoring międzynarodowy: eksportowy i importowy

Faktoring międzynarodowy to finansowanie faktur w handlu z firmami zza granicy. O podziale na dwa rodzaje decyduje kierunek transakcji. Eksportowy finansuje twoją fakturę wystawioną zagranicznemu odbiorcy, a w importowym faktor płaci za ciebie zagranicznemu dostawcy albo gwarantuje twoją zapłatę. Odbiorców z zagranicy finansuje co najmniej 11 z 19 marek z rankingu, licząc wszystkie ich produkty. W produkcie ocenianym w rankingu eksport ma 7 z nich.

Kiedy faktura jest eksportowa?

Wieziesz ładunek z Berlina do Paryża na zlecenie spedytora zarejestrowanego w Polsce, więc taka faktura jest krajowa. O rodzaju przesądza siedziba kontrahenta, czyli dłużnika z faktury, a trasa przewozu i miejsce załadunku są bez znaczenia.

Waluta faktury też nie decyduje. Zasięg krajów zależy od oferty. Na przykład SMEO finansuje faktury eksportowe w złotych albo w euro dla kontrahentów z Unii Europejskiej i Wielkiej Brytanii.

Przykład: faktura na 20 000 euro dla odbiorcy z Niemiec

Sprzedajesz towar firmie z Niemiec i wystawiasz fakturę na 20 000 euro z odroczonym terminem płatności. Faktor wypłaca na nią zaliczkę: na przykład eFaktor w eksportowym do 90%, a Pekao Faktoring w eksportowym pełnym nawet do 100% po zrealizowaniu dostawy za granicę.

Ile dostaniesz w złotych?

Każde 10 groszy zmiany kursu euro zmienia wartość reszty o 200 zł. Cztery z siedmiu faktorów z produktem nazwanym eksportowym deklarują finansowanie w walucie faktury, na przykład Pekao Faktoring i BNP Paribas Faktoring. Wtedy sam faktoring nie dokłada ryzyka kursowego. Ryzyko zostaje przy twojej wymianie euro na złote, a przy zaliczce w złotych dochodzi jeszcze kurs faktora. Zapytaj więc o walutę zaliczki i kurs przeliczenia.

Jak działa faktoring importowy?

Kupujesz towar u dostawcy z Włoch i chcesz zapłacić później, niż on oczekuje. Pod nazwą „faktoring importowy” faktorzy sprzedają dwie różne usługi. W pierwszej faktor płaci zagranicznemu dostawcy za ciebie, a ty spłacasz faktora w późniejszym terminie, jak w faktoringu odwrotnym. W drugiej faktor gwarantuje twoją zapłatę faktorowi dostawcy z sieci FCI, międzynarodowego stowarzyszenia firm faktoringowych. Finansowanie, jeśli jest, dostawca dostaje od swojego faktora, a gwarancja wzmacnia twoją pozycję wobec dostawcy.

Z 19 faktorów produkt o tej nazwie mają dwaj, obaj z grup bankowych i bez publicznej ceny: BNP Paribas Faktoring sprzedaje pod nią pierwszą usługę, a Pekao Faktoring drugą. Samo finansowanie zapłaty zagranicznym dostawcom ma co najmniej 5 z 19, także w produktach nazwanych faktoringiem odwrotnym. Pekao Faktoring sprzedaje importowy w ofercie dla dużych i średnich firm, zwykle po 24 miesiącach działalności, a BNP Paribas Faktoring kieruje go też do małych i średnich.

Kto ponosi ryzyko niewypłacalności zagranicznego odbiorcy?

W faktoringu eksportowym z regresem ryzyko niewypłacalności zagranicznego odbiorcy ponosisz ty, a w eksportowym bez regresu przejmuje je faktor.

Ochrona bez regresu ma progi. Na przykład ING podaje trzy poziomy ochrony należności w limicie przyznanym odbiorcy. W ramach polisy ING to do 90%, w eksporcie w ramach FCI do 100%, a przy indywidualnej polisie klienta od 60 do 90%. Najwyższy poziom daje system dwóch faktorów, w którym za odbiorcę ręczy faktor z jego kraju.

Faktoring eksportowy zabezpieczony gwarancją to faktoring z regresem albo odwrotny. Spłatę twoich zobowiązań z limitu gwarantuje w nim faktorowi Korporacja Ubezpieczeń Kredytów Eksportowych (KUKE). Ryzyko niewypłacalności odbiorcy zostaje więc przy tobie. Marki z rankingu nie mają go w publicznej ofercie, ale o gwarancję KUKE albo BGK możesz zapytać swojego faktora. Gotowy produkt ma KUKE Finance, spoza rankingu.

Czy konwencja o faktoringu międzynarodowym obowiązuje w Polsce?

Nie. Konwencję UNIDROIT o faktoringu międzynarodowym przyjęto w Ottawie 28 maja 1988 r. i wiąże 9 państw. Polski nie ma w wykazie jej stron. Konwencja może jednak objąć twoją transakcję, gdy umowa sprzedaży i umowa faktoringu podlegają prawu państwa-strony.

Przy imporcie bez wyboru prawa umowa sprzedaży podlega prawu kraju sprzedawcy, na przykład Niemiec albo Włoch. Gdy jego umowa z faktorem też podlega prawu państwa-strony, konwencja może wiązać ciebie jako dłużnika. Zakaz cesji w umowie sprzedaży nie zablokuje wtedy przelewu na faktora.

Kodeks cywilny nie reguluje faktoringu jako osobnego typu umowy, a jego rdzeniem jest przelew wierzytelności z art. 509-517. Czy przelew skutecznie wiąże zagranicznego odbiorcę, nawet mimo zakazu cesji, rozstrzyga prawo właściwe dla twojej należności. Zwykle jest nim prawo umowy sprzedaży (art. 14 ust. 2 rozporządzenia Rzym I). Przy eksporcie z Polski bez wyboru prawa będzie to prawo polskie.

Ile firm korzysta z faktoringu zagranicznego?

Według GUS w 2024 roku 2 105 klientów firm faktoringowych korzystało z faktoringu zagranicznego, o 62,4% więcej niż rok wcześniej. Z faktoringu krajowego korzystało 29 162 klientów. Firmy zrzeszone w Polskim Związku Faktorów miały po II kwartale 2026 roku 43 602 mln zł obrotu z faktoringu międzynarodowego, o 3% więcej niż przed rokiem.