Faktoring mieszany - na czym polega i jak dzieli ryzyko?

Faktoring mieszany łączy faktoring pełny i niepełny w jednej umowie z faktorem, czyli bankiem albo firmą finansującą twoje faktury. Faktor przejmuje ryzyko niewypłacalności kontrahenta tylko dla części należności, do kwoty ustalonej w umowie albo dla wybranych odbiorców. Za resztę odpowiadasz ty.

Na czym polega faktoring mieszany?

Sprzedajesz trzem odbiorcom, dwaj od lat płacą w terminie. Trzeci jest nowy, więc w faktoringu mieszanym faktor bierze ryzyko braku zapłaty tylko za niego. Za dwóch pierwszych odpowiadasz sam.

W faktoringu przenosisz na faktora wierzytelność, czyli prawo do zapłaty z faktury z odroczonym terminem. Pieniądze dostajesz przed terminem płatności. W faktoringu pełnym ryzyko niewypłacalności kontrahenta bierze faktor, w niepełnym zostaje przy tobie. Gdy kontrahent nie zapłaci, faktor żąda zwrotu finansowania, a to roszczenie nazywa się regresem.

Faktoring mieszany polega na umowie łączącej cechy obu wariantów. GUS opisuje go tak: „Strony uzgadniają tu w stosunku do poszczególnych dłużników kwoty najwyższe (graniczne), do których faktor przejmuje na siebie ryzyko niewypłacalności dłużników”. Dłużnikiem jest tu twój kontrahent. Podział ryzyka może iść na dwa sposoby:

• kwotą graniczną, którą umowa ustala dla każdego kontrahenta osobno: do niej ryzyko ponosi faktor, powyżej ty,
• według odbiorców: faktoring pełny obejmuje wybranych kontrahentów, a pozostałych faktor finansuje w niepełnym.

Jak działa podział ryzyka w liczbach?

Masz u jednego odbiorcy niezapłacone faktury na 80 000 zł, a umowa ustala dla niego kwotę graniczną 50 000 zł. Odbiorca ogłasza niewypłacalność.

Czym mieszany różni się od pełnego i niepełnego?

Mieszany różni się od nich zasięgiem ochrony. W pełnym (bez regresu) ryzyko niewypłacalności kontrahenta bierze faktor. W niepełnym (z regresem) zostaje ono przy tobie. W mieszanym faktor bierze je dla części należności.

Faktoring pełny zwykle kosztuje więcej, bo faktor przejmuje ryzyko. Na przykład BNP Paribas Faktoring podaje 2,0-2,5% za 30 dni w pełnym wobec 1,0-1,5% w niepełnym, przy obrocie 1-4 mln zł rocznie.

Ile kosztuje faktoring mieszany?

Żaden z 19 faktorów w rankingu nie podaje ceny faktoringu mieszanego. Przed podpisaniem umowy zapytaj faktora:

• jaka stawka dotyczy części chronionej, a jaka pozostałej,
• jak ustala kwotę graniczną albo listę odbiorców objętych pełnym,
• czy za przejęcie ryzyka pobiera osobną prowizję i od których faktur.

Osobną prowizję za przejęcie ryzyka pobiera na przykład Nest Faktoria. Nie nazywa swojej oferty mieszaną, ale jej regulamin pozwala objąć przejęciem ryzyka tylko wybranych odbiorców, każdego do ustalonego limitu. Prowizja wynosi 0,45% kwoty brutto faktury plus VAT, a faktor pobiera ją z góry przy wypłacie finansowania. Doliczysz jeszcze 100 zł plus VAT za każdego odbiorcę objętego przejęciem ryzyka, przy uruchomieniu usługi i co roku.

Kto oferuje faktoring mieszany?

Jako jedyny z 19 faktorów w rankingu swoją ofertę nazywa mieszaną BNP Paribas Faktoring, w wersji dla małych firm z obrotem od 1 mln zł rocznie. Na pytanie, czy od razu trzeba wybrać jeden rodzaj faktoringu, odpowiada: „Kontrahenci, co do których mogą istnieć obawy przekazujemy na faktoring pełny, reszta może być finansowana w formie faktoringu niepełnego”. To podział według odbiorców.

Inny faktor ma w ofercie faktoring pełny i niepełny? Zapytaj, czy pełnym obejmie tylko wybranych odbiorców.

Jak księgować faktoring mieszany?

Księgowo liczy się ryzyko, które faktycznie zostało przy tobie. Nazwa umowy tego nie zmienia. Tak ujmuje to projekt Krajowego Standardu Rachunkowości o faktoringu, opublikowany w sierpniu 2025 r. do dyskusji publicznej i nieuchwalony. Gdy ryzyko dzielisz z faktorem, projekt każe ujmować należność w części, w jakiej zachowujesz ekspozycję, a resztę wyksięgować. Kwotę, którą spodziewasz się oddać faktorowi, ujmujesz jako zobowiązanie.

Jak ta zasada zadziała przy kwocie granicznej albo podziale według odbiorców, projekt nie rozpisuje. Należność może według niego zejść z bilansu, gdy zatrzymane ryzyko i korzyści wynoszą nie więcej niż 10% tych sprzed umowy. Niewiążący przykład z projektu pokazuje, że sam procent nie wystarczy. Gdy pokrywasz faktorowi pierwsze straty do 10% wartości należności, a historyczne straty wynoszą 3-5%, zachowujesz praktycznie całe ryzyko i należność zostaje w księgach.

Małe firmy mogą stosować uproszczenia, a na KPiR bilansu nie ma. Ujęcie konkretnej umowy ustal z księgowym albo doradcą podatkowym.

Jakie są wady faktoringu mieszanego?

• Ochronę częściową łatwo pomylić z pełną. Ponad kwotę graniczną i za odbiorców spoza ochrony odpowiadasz w całości.
• Gdy zatrzymujesz część ryzyka, należność może zostać w twoich księgach.

Jeśli rozważasz mieszany, zacznij od listy odbiorców, przy których potrzebujesz ochrony, z kwotą dla każdego. Z taką listą porównuj odpowiedzi faktorów.